Lengoe romanse
Câa
ZE
|
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize |
Léngoe romànse | |
---|---|
Regioìn | Euròpa, Americhe e parçialménte inti âtri continénti |
Parlànti | |
Totâle | ~700.000.000 |
Clasificaçión | |
Filogénexi | Lengue indoeuropee Gruppo Italico Léngoe latìn-falische Léngoa latìnn-a Léngoe romànse |
Còdichi de clasificaçión | |
ISO 639-2 | roa
|
ISO 639-5 | roa
|
Glottolog | roma1334 (EN)
|
![]() | |
E lengoe romanse (inta grafîa clascica: lengue romançe), ciamæ ascì lengoe neolatinn-e, son quelle léngoe indoeuropê chi se son svilupæ a partî da-o primmo milénnio in sciâ bâze do latìn vorgâ.
Örìgine do nomme
[modìfica | modìfica wikitèsto]O termine romanso o derìva da l'avèrbio latìn romanice (da l'agetîvo romanicus: "romàn"), a seu vòtta derivòu da l'espresción romanice loqui ("parlâ comme i Romen"), che indicâva quelli abitanti da Romània (l'Inpêo romàn) chi no parlàvan ni in latìn corètto (latine loqui) ni in quarche léngoa barbara (barbare loqui)[1].
Sucesivaménte o termine o l'à iniçiòu a indicâ ascì e òpie leterâie scrîe in lengoe neolatinn-e, pe pöI arivâ a indicâ un lìbbro in pròza.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Map-Romance_Language_World.svg/292px-Map-Romance_Language_World.svg.png)
Paragon
[modìfica | modìfica wikitèsto]Latin clascico (Ea) semper antequam cenat fenestram claudit. Latin vorgâ (Ea) claudi[t] semper illa fenestra antequam de cenare Sardo canpidaneize Issa serrat semp(i)ri sa bentana in antis de cenai Sardo logudoreize Issa serrat semper sa bentana in antis de chenàre. Sassareize Edda sarra sempri lu balchoni primma di zinà. Italiàn (Ella) chiude sempre la finestra prima di cenare. Umbro Essa chjude sempre la finestra prima de cena'. Toscàn Lei serra sempre la finestra avanti cena. Siçiliàn Iḍḍa ferma sempri la finesṭṛa anti mi pistìa/mancia. Còrso do Nòrd Ella chjode/chjude sempre u purtellu nanzu di cenà. Còrso do Sud Edda/Idda sarra sempri u purteddu nanzu/prima di cinà. Napoletàn Essa 'nzerra sempe 'a fenesta primma 'e cenà Bareize (Jèdde) akjude sèmbe la fenèstre prime de mangè Spagnòllo (Ella) siempre cierra la ventana antes de cenar/comer. Mozarabico Ella cloudet sempre la fainestra abante da cenare Giudezmo .אֵלייה סֵירּה סײֵמפּרֵי לה בֵֿינטאנה אנטֵיס דֵי סֵינאר Ella cerra siempre la ventana antes de cenar
Aragoneize (Ella) zarra siempre a finestra antes de cenar Leoneize (Eilla) pecha siempre la ventana primeiru de cenare Estremaduregno (Ella) afecha siempri la ventana antis de cenal Véneto Eła ła sara/sera sempre ła fenestra vanti de xenàr/disnar Romén Ea închide întotdeauna fereastra înainte de a cina Aromén (Ea/Nâsa) ãncljidi/nkidi totna firida/fireastra ninti di tsinã Friulàn Jê e siere simpri il barcon prin di cenâ Romancio Ella clauda/serra adina la fanestra avant ch'ella tschainia Ladìn (Ëra) stlüj dagnora la finestra impröma de cenè Catalàn (Ella) sempre tanca/clou la finestra abans de sopar Ocçitàn (Ela) barra/tanca sempre/totjorn la fenèstra abans de sopar Franco-provensâ (Le) sarre toltin/tojor la fenétra avan de goutâ/dinar/sopar Galiçiàn (Ela) pecha/fecha sempre a fiestra/xanela antes de cear Mirandeize (Eilha) cerra siempre la bentana/jinela atrás de jantar Pòrtogheize (Ela) fecha sempre a janela antes de jantar Zenéize Lê a særa sénpre o barcón primma de çenâ Romagnòllo (Lia) la ciud sëmpra la fnèstra prëma ad magnè Emiliàn (Lē) la sèra sèmpar sù la fnèstra prima ad snàr Lombardo orientâle (Lé) la sèra sèmper sö la finèstra prima de senà. Lombardo ocidentâle (Lee) la sara sù semper la finestra primma de disnà/scenà Piemonteize Chila a sara sèmper la fnestra dnans ëd fé sin-a/dnans ëd siné Françeise Elle ferme toujours la fenêtre avant de dîner/souper Picardo Ale frunme tojours l' creusèe édvint éd souper Normàn Lli barre tréjous la crouésie devaunt de daîner Vallon Ele sere todi li finiesse divant di soper
Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]Âtri progètti
[modìfica | modìfica wikitèsto]Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Lengoe romanse
Colegamenti estèrni
[modìfica | modìfica wikitèsto]Contròllo de outoritæ | LCCN (EN) sh85114953 · GND (DE) 4115788-6 · BNF (FR) cb11950451w (data) · NDL (EN, JA) 00569674 |
---|