Trento
Trento Trento | |||
---|---|---|---|
Italiako udalerria | |||
![]() | |||
| |||
Administrazioa | |||
Herrialdea | ![]() | ||
Eskualdea | ![]() | ||
Probintzia | ![]() | ||
Alkatea | Alessandro Andreatta | ||
Izen ofiziala | Trento | ||
Jatorrizko izena | Trento | ||
Posta kodea | 38121, 38122 eta 38123 | ||
ISTAT kodea | 022205 | ||
Herriburua | Trento (en) ![]() | ||
Geografia | |||
Koordenatuak | 46°06′N 11°06′E / 46.1°N 11.1°E | ||
![]() | |||
![]() | |||
Azalera | 157,88 km² | ||
Altuera | 190 m | ||
Mugakideak | Aldeno, Cavedine, Garniga Terme, Giovo, Lavis, Pergine Valsugana, Villa Lagarina, Besenello, Civezzano, Cimone, Vallelaghi (en) ![]() ![]() ![]() | ||
Demografia | |||
Biztanleria | 118.046 (2023ko urtarrilaren 1a)![]() | ||
Dentsitatea | 748 bizt/km² | ||
Informazio gehigarria | |||
Telefono aurrizkia | 0461 | ||
Ordu eremua | UTC+01:00, UTC+02:00 eta Europa Erdialdeko Ordua | ||
Hiri senidetuak | Kempten, Sławno, Charlottenburg-Wilmersdorf, Huatusco (udalerria), Znojmo, Prague 1 (en) ![]() | ||
Katastro kodea | L378 | ||
Sailkapen sismikoa | 3 (Txikia) | ||
Matrikula | TN | ||
Hizkuntza ofiziala | italiera | ||
comune.trento.it |
Trento[1] (italieraz: Trento; alemanez: Trient) Italia iparraldeko hiria da, Trentino-Adige Garaia eskualde autonomoko eta izen bereko probintziako hiriburua. Bolzano hiriaren hego-mendebalean, Adige ibaiaren ertzean, kokatzen da, mendiek inguratua. Merkataritza, turismoa eta industria (janari industria, ehungintza, zurgintza, makineria) dira ekonomia jarduera nagusiak.
Mundu osoan ezaguna da bertan Trentoko Kontzilioa (1545-1563) egin zelako, protestantismoari (luteranismoari) aurre egiteko Kontraerreforma hasi zuena, Trentoko Aginduak aldarrikatuz.
Mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trentok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aldeno
Cavedine
Garniga Terme
Giovo
Lavis
Pergine Valsugana
Villa Lagarina
Besenello
Civezzano
Cimone
Vallelaghi (en)
Madruzzo (en)
Albiano
Altopiano della Vigolana (en)
Ondarea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Trento_Duomo.jpg/250px-Trento_Duomo.jpg)
Monumentu ugari ditu. Aipagarriak dira Teodorikoren garaiko harresiak, XIII. mendeko katedral erromaniko-lombardiarra, Santa Maria Nagusiaren eliza, Buonconsiglioko gaztelua eta Pretorearen jauregia.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Tridentum hiri zaharrari dagokio; K.a. 222. urtean egin zen erromatarra. XI. mendean hiri aske eta inperiala bihurtu zen, Trentoko printze-apezpikuek gobernatzen zutela. Bavariaren mende zegoen 1805ean eta 1809-1814 urteetan Alto-Adigeko hiriburua izan zen. 1918. urtean Italiako hiri bihurtu zen.
Trentoko kontzilioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eliza Katolikoaren XIX. kontzilio ekumenikoa, Kontrarreformaren doktrinaren adierazpen nagusia izan zena. Paulo III.a aita santuak deitu zuen Karlos V.aren eskariz, erreforma protestantearen aurrerapenei aurka egitearren. Kontzilioa hiru alditan bildu zen: 1545-1549, 1551-1552 (Julio III.ak deitua), 1562-1563 (Pio V.arekin). Dotrina katolikoaren oinarrizko puntu guztiak aztertu eta zehaztu zituen: Biblia, sakramentuak, hezkuntza, meza santua, apaizgoa, erlikiak, eliz jaiak, etab. Kontzilioaren ondorioz, halaber, erakunde eklesiastiko gehienak berriztatu ziren.
Hiri eta herri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.